مراکز و مؤسسات تحقیقاتی زیرمجموعه سازمان تات، می‌توانند در حل بحران‌های ناشی از پدیده بیابان‌زایی، راهگشا باشند

به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، علی علیزاده در ابتدای این جلسه ضمن خیرمقدم به حاضران در نشست و تسلیت ایام سوگواری اباعبدالله الحسین، گفت: این یک افتخار برای مؤسسه است که به عنوان بازوی علمی، در راستای حل چالش‌های بخش اجرایی متناظر خود، تلاش کنیم. وی ضمن ابراز امیدواری برای تعمیق و گسترش همکاری‌های دوجانبه با سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، به تلاش‌های این مؤسسه از جمله همکاری تنگاتنگ در شورای راهبردی تحقیقات منابع طبیعی برای تنظیم و جهت‌دهی در فعالیت‌های مربوطه در راستای حل چالش‌های حوزه اجرا پرداخت.

علیزاده ضمن اشاره به این نکته که امروز به بهانه گرامی‌داشت روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی دور هم جمع شده‌ایم افزود: سازمان ملل متحد، سال ۲۰۲۶ میلادی را به عنوان «سال بین‌المللی مراتع و عشایر» نام‌گذاری کرد. رویدادی جهانی که با هدف افزایش آگاهی عمومی و جلب توجه دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی به نقش حیاتی مراتع و جوامع مرتعدار در توسعه پایدار تعیین شده است. تلاقی این دو مناسبت ایجاب کرده است که شعار امسال روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی در زمینه مرتع باشد: بازشناسی، احترام و احیاء (Rangelands: Recognize, Respect, Restore) شعاری است که از سوی سازمان ملل متحد، برای این روز انتخاب شده است.

رئیس مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور با اشاره به ارتباط و همپوشانی بیابان و مراتع گفت: اگرچه تعریف بیابان و مرتع، متفاوت است ولی در بسیاری از موارد این دو حوزه با هم، همپوشانی دارند.

علیزاده به اهمیت استفاده از ظرفیت حاصل از مناسبت‌های بین‌المللی اشاره کرد و افزود: اگر بتوانیم به بهانه این روزهای بین‌المللی به اهدافمان نزدیک شویم، مردم را با ارزش‌ها و اهمیت بیابان‌ها آشنا کنیم، توجه و حمایت مسئولین و نیز نهادهای بین‌المللی را به این موضوع جلب کنیم و زمینه‌های لازم را برای به‌حداقل رساندن چالش‌های مترتب با این موضوع، مانند بیابان‌زایی و خشکسالی فراهم کنیم، در آنصورت می‌توانیم ادعا کنیم گام مثبتی برداشته‌ایم در غیر اینصورت، برگزاری اینگونه مراسم، فایده چندانی نخواهد داشت.

وی با اشاره به این نکته که کشور ما در داخل کمربند خشک و نیمه‌خشک دنیا قرار دارد گفت: اکثر کشورهای واقع در این کمربند در زمره کشورهای توسعه یافته همراه با آخرین تکنولوژی‌ها، علوم و فنون دنیا نیستند و به طور کل، مشکل بیابان، بیابان‌زایی و خشکسالی عمدتا مشکل کشورهایی است که فاقد آخرین تکنولوژی‌ها، علوم و فنون هستند و از سوی دیگر به علت اینکه این مشکل عمدتاً مربوط به کشورهای توسعه یافته نیست لذا، ابداع و معرفی آخرین راه حل‌های مقابله با بیابان‌زایی را نباید از آن کشورها انتظار داشت بلکه باید تلاش کنیم در داخل کشور خودمان در جست‌وجوی آخرین روش‌های مقابله با بیابان‌زایی باشیم.

وی افزود: آخرین ابتکارها، خلاقیت‌ها و راه‌حل‌ها برای حل مشکلات بیابان‌زایی و خشکسالی را باید از دانشمندان و محققین کشورمان توقع داشته باشیم. لذا، مراکز و مؤسسات تحقیقاتی کشور به ویژه نهادهای ذیل سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی باید در این زمینه راهگشا باشند.

علیزاده در ادامه به تلاش محققان برای رسیدن به دو هدف تأکید کرد و اظهار داشت: باید پژوهشگران تلاش کنند تا دو هدف اصلی محقق شود: 1- یافتن راه‌های مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی، 2- معرفی راه‌کارهای سازگاری با این اقلیم سخت و شکننده.

 رئیس مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور در انتهای سخنان خود، گفت: برای جلب توجه مسئولین، سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیران کشور، لازم است موضوع بیابان‌زایی و خشکسالی با لحاظ ضوابط مربوطه، امنیتی‌سازی شود. به این معنی که ارتباط بیابان‌زایی را با نابودی مزارع، خاک و آب، آلودگی هوا، بروز ریزگردها و شن‌های روان، غیرقابل زیست شدن مناطق و سکونت‌گاه‌ها، بشناسیم، آنگاه، تبعات سوء این پدیده‌ها، ازجمله: کمبود مواد غذایی، بیکاری، نارضایتی‌های گوناگون اجتماعی، مهاجرت و پناهندگی را احصاء کنیم و نهایتاً ارتباط مستقیم این عوارض را با به خطر افتادن "امنیت غذایی" و در پی آن "امنیت ملی" تبیین کنیم. وی افزود: واژه‌هایی مانند "امنیت زیست‌محیطی" (Environmental Security) و مفاهیمی مانند "پناهندگی زیست‌محیطی" (Environmental asylum یا E. refugees) را که در سال‌های اخیر باب شده است، باید در این راستا، به آنها پرداخته شود.

گفتنی است این نشست تخصصی، شنبه 30 خرداد 1405 با حضور دکتر افلاطونی، رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و اعضای شورای معاونین آن سازمان، دکتر صالحی جوزانی، معاون پژوهشی سازمان تات، دکتر علیزاده، رئیس مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، دکتر ابراهیمی، رئیس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، دکتر رایگانی، دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار سازمان حفاظت از محیط زیست، مسئولان، اعضای هیئت علمی و کارشناسان مؤسسه برگزار شد. آقایان: دکتر افلاطونی، دکتر علیزاده، دکتر صالحی جوزانی و دکتر رایگانی؛ سخنرانان بخش اول این نشست بودند و بخش دوم، با برگزاری پنل تخصصی و ایراد چند سخنرانی علمی، همراه بود.