راهکاری برای افزایش ارزش افزوده در زراعت چوب

به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، به مناسبت گرامی‌داشت هفته جهاد کشاورزی، محسن کلاگری در گفت‌وگویی با اداره روابط عمومی مؤسسه اظهار داشت: در میان گونه­‌های درختی تندرشد، برخی از گونه‌­های اکالیپتوس به­‌دلایل مختلف از جمله: رشد سریع، امکان بهره‌­برداری در دوره‌های کوتاه­‌مدت (4 و 6 ساله) و توانایی تولید جست‌های فراوان، همواره مورد توجه تولیدکنندگان چوب و نیز صاحبان صنایع مختلف چوبی بوده‌­اند بنابراین، این گونه­‌های درختی می‌توانند ضمن تأمین بخشی از مواد اولیه مورد نیاز صنایع چوبی کشور، نقش بسیار مهمی در حفظ و صیانت از عرصه‌های جنگلی کشور ایفاء کنند.

وی ضمن اشاره به ویژگی‌های درخت اکالیپتوس، به گستره جغرافیی کاشت این درخت پرداخت و گفت: استان‌های جنوبی و گرمسیری کشور مانند: خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان به لحاظ اقلیمی، مناسب برای کاشت و توسعه این درختان هستند.

کلاگری به امتیازات استفاده از روش شاخه‌­زاد با دوره بهره‌­برداری کوتاه‌­مدت در کاشت این درختان اشاره کرد و افزود: توانایی و امکان تولید جست‌های فراوان و متعاقب آن، تولید چوب فراوان در مدت زمان کوتاه، کاهش رقابت اقتصادی بین تولید چوب و محصولات زراعی با کوتاه کردن دوره برداشت درختان از 15-10 سال به 6-4 سال همچنین، تأمین نیاز صنایع چوب و کاغذ کشور توسط چوب‌های با ابعاد کم، از جمله امتیازات استفاده از روش شاخه‌زاد است.

وی درخصوص برخی عوامل مؤثر در افزایش عملکرد تولید چوب در واحد سطح اظهار داشت: نوع گونه و نیز فاصله کاشت مناسب، نقش مهمی در تولید این نوع محصولات چوبی دارد به طوریکه معمولاً در این روش، نهال‌های اکالیپتوس در فاصله 1.5×1 یا 1.5×2 متر از یکدیگر کاشته می­‌شوند و پس از کف‌­بر کردن درختان، مجدداً از محل کنده،­ جست­های جدید بوجود می‌آیند و مدیریت جست‌ها به روش باقی‌گذاشتن 2 تا 3 جست روی هر پایه، موجب می‌شود این جست­‌ها از تمامی مواد غذایی و انرژی گیاه استفاده کرده و از رشد مطلوبی برخوردار شوند.

کلاگری به اهداف استفاده از این روش پرداخت و افزود: در این سیستم، هدف تولید چوب‌های کم‌قطر (بیش از 5 سانتی­متر)  با دوره برداشت کوتاه (چهار تا شش سال) برای استفاده در صنایع نئوپان، ام دی اف و خمیر کاغذ است.

رئیس بخش تحقیقات صنوبر و درختان سریع‌الرشد در مورد مقایسه ویژگی‌­های رویشی گونه‌های اکالیپتوس بررسی شده در این پژوهش خاطرنشان کرد: نتایج ویژگی‌­های رویشی پس از پایان دوره بهره‌­برداری (چهار سال پس از کاشت) نشان داد که از میان چهار گونه اکالیپتوس، گونه اکالیپتوس کامالدولنسیس در تیمار سه‌جست، با 38/9 تن در هکتار در سال، بیشترین تولید چوب را داشت. همچنین علاوه بر تولید چوب، توانست سرشاخه‌های برگدار سبز غیرچوبی زیادی با میزان 10/3 تن در هکتار در سال، تولید کند لذا در نهایت، با کاشت این گونه و باقی‌گذاشتن سه جست پس از بهره‌برداری می‌توان در مجموع، 49 تن در هکتار در سال، چوب و سرشاخه برگدار سبز غیرچوبی، تولید کرد