ضعف زنجیره ارزش؛ مانع اصلی توسعه صنعت گیاهان دارویی ایران

به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، مریم مکی‌زاده با اشاره به ظرفیت‌های قابل توجه ایران در حوزه گیاهان دارویی اظهار کرد: کشور از توانمندی‌های مناسبی در تولید این محصولات برخوردار است، اما سهم ایران از تجارت جهانی گیاهان دارویی متناسب با ظرفیت‌های تولیدی کشور نیست.

وی افزود: بخش عمده فعالیت‌ها در این حوزه همچنان در حلقه‌های ابتدایی زنجیره ارزش، یعنی کشت و برداشت، متمرکز است؛ در حالی که توسعه فرآوری، استانداردسازی، برندسازی و بازاریابی بین‌المللی نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش ارزش اقتصادی این محصولات دارد.

مکی‌زاده خام‌فروشی را یکی از مهم‌ترین پیامدهای ضعف زنجیره ارزش دانست و گفت: صادرات بخشی از گیاهان دارویی به شکل مواد خام و فله‌ای موجب می‌شود ارزش افزوده حاصل از فرآوری محصولاتی مانند عصاره‌های استاندارد، اسانس‌های باکیفیت و فرآورده‌های نهایی، خارج از کشور ایجاد شود.

وی ادامه داد: بررسی‌های انجام‌شده با استفاده از دیدگاه خبرگان و فعالان این حوزه نشان می‌دهد صنعت گیاهان دارویی کشور با مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری مواجه است و اصلاح زیرساخت‌های مرتبط با تولید، فرآوری و تجارت باید در اولویت قرار گیرد.

مدیر گروه اکولوژیک مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، نبود یا الزام‌آور نبودن برخی استانداردهای مورد نیاز را از دیگر چالش‌های این بخش عنوان کرد و افزود: رعایت الزامات کیفی و استانداردهای بین‌المللی مانند GAP، GMP و HACCP برای حضور پایدار در بازارهای جهانی اهمیت زیادی دارد.

وی تصریح کرد: ضعف در اجرای این الزامات می‌تواند زمینه بروز مشکلاتی مانند کاهش کیفیت محصول، محدود شدن بازارهای صادراتی و افزایش ریسک بازگشت محموله‌ها را ایجاد کند.

مکی‌زاده همچنین پیچیدگی فرآیندهای اداری و تعدد دستگاه‌های مرتبط با این حوزه را از موانع توسعه صنایع تبدیلی گیاهان دارویی دانست و گفت: هماهنگی میان نهادهای مسئول و تسهیل فرآیندهای سرمایه‌گذاری می‌تواند زمینه توسعه بخش فرآوری و ایجاد ارزش افزوده بیشتر را فراهم کند.

وی در پایان تأکید کرد: توسعه صنعت گیاهان دارویی کشور صرفاً با افزایش سطح زیرکشت محقق نمی‌شود، بلکه تکمیل زنجیره ارزش از تولید تا فرآوری، استانداردسازی، برند‌سازی و دسترسی به بازارهای هدف باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.

مکی‌زاده خاطرنشان کرد: آمارهای ارائه‌شده در این گزارش بر اساس داده‌ها و اطلاعات مندرج در سند الگوی کشت ملی کشور است.

جهت دریافت اخبار در کانال ایتا مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور کلیک کنید.