طراحی بهینه بادشکن برای مهار فرسایش بادی در پنج کانون گرد و غبار کشور

به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، به مناسبت گرامی‌داشت هفته جهاد کشاورزی، حمیدرضا عباسی در گفت‌وگویی با اداره روابط عمومی مؤسسه اظهار داشت: استفاده از بادشکن‌، یکی از راهکاری دائمی جلوگیری از تلفات خاک، کاهش سرعت باد و شدت فرسایش بادی است که نسبت به روش‌های دیگر، ارزانتر و مقرون به‌صرفه‌تر است.  

وی در ابتدای این گفت‌وگو ضمن توضیح فرآیند فرسایش بادی گفت: فرسایش بادی، فرآیندی پویا است که در آن ذرات خاک توسط نیروی فرسایشی باد، از هم جدا شده و جابه‌جا می‌شوند. این پدیده زمانی شروع می‌شود که نیروهای باد از مقدار آستانه مقاومت خاک در برابر فرسایش، فراتر رود.

وی ادامه داد: یکی از راه‌های دائمی جلوگیری از تلفات خاک، کاهش سرعت باد و شدت فرسایش بادی، استفاده از بادشکن‌ است که نسبتاً ارزانتر و مقرون به‌صرفه‌تر از راهکارهای دیگر است.

عباسی در رابطه با اهداف پژوهش طراحی بهینه باد‌شکن گفت: هدف از این پروژه، طراحی بهینه بادشکن براساس یک روش علمی با توجه به تجزیه و تحلیل بادهای فرساینده و آستانه فرسایش بادی است و نوع زنده یا غیرزنده آن، براساس مواد قابل دسترس محلی و یا امکان کاشت گونه‌های مناسب مشخص می‌شود. وی افزود: مهمترین پارامترهای اصلی یک بادشکن شامل: ارتفاع بادشکن و تخلخل آیرودینامیکی، میزان ضخامت ، طول، جهت احداث در مقابل باد و پیوستگی است که در این پروژه مورد بررسی قرار می‌گیرد.

عضو هیئت علمی بخش تحقیقات بیابان ضمن اشاره به اقدامات حاکمیتی در مسئله مقابله با پدیده گرد و غبار گفت: براساس آیین‌نامه اجرایی آمادگی مقابله با پدیده گرد و غبار،  ماده۱۰ مصوبه هیئت وزیران در سال ۱۳۸۸ برای مقابله با پدیده گردوغبار در کشور، لازم است دست‌اندرکاران، در پیرامون نقاط حساس، بادشکن و کمربند سبز با اشکوب‌بندی مناسب، طراحی و اجرا نمایند. معمولاً بادشکن‌ها برای مهار فرسایش بادی به‌ویژه، کنترل جابجایی ماسه‌های روان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

عباسی با برشمردن فواید بادشکن‌ها اظهار داشت: این روش، به‌دلیل استفاده از پوشش گیاهی، یک روش نسبتاً دائمی تا زمان زنده‌ماندن درختان و گیاهان است.

وی افزود: بادشکن‌ها فقط خاک را محافظت نمی‌کنند بلکه بر ریزاقلیم محیط نزدیک - دما، رطوبت خاک، تبخیر و تعرق، دمای خاک و غیره تأثیر می‌گذارند و موجب کاهش مصرف آب در مزرعه می‌شوند.

وی در انتهای سخنان خود، ضمن پیش‌بینی اتمام این پژوهش تا پایان سال جاری، به گستره جغرافیایی اجرای آن اشاره کرد و گفت: این طرح تحقیقاتی در حاشیه کویر الله آباد و تالاب صالحیه، حاشیه دریاچه ارومیه، حاشیه دریاچه میقان اراک و سرخس در دست اجراست و امید است بتواند راهکار مناسبی برای جایگزینی خاکپوش‌های ناسازگار با محیط زیست ارایه نماید و دانش احداث این فناوری را در کشور ارتقاء دهد.