کریپتومریا (سرو ژاپنی) درختی که به دلیل زیبایی، قربانی قاچاق می شود

کاشت گسترده گونه‌های سوزنی‌برگ غیربومی در دهه ۶۰ شمسی در مناطق جلگه­ای شمال ایران (استان گیلان)، بخشی از یک استراتژی برنامه‌ریزی شده توسط سازمان‌های متولی جنگل‌ها در آن دوران با اهدف تأمین سریع مواد اولیه صنایع داخلی چوب و کاغذ (هدف اقتصادی) و کاهش بهره ­برداری از درختان بومی جنگل­های هیرکانی (مانند راش و ممرز و ...) بود. کریپتومری (Cryptomeria ) و برخی گونه‌های کاج (بروسیا، تدا، بادامی و ... ) در راستای این هدف مورد توجه قرار گرفتند. درخت کریپتومریا  به دلیل ویژگی­هایی مانند فرم مخروطی و همیشه سبز، تراکم تاج، ظاهر خاص و زیبا، رشد سریع و یکنواخت و بازد­هی بالا،  در دهه ۶۰ با هدف صنعتی کردن تولید چوب، حفاظت فیزیکی از مزارع و اهداف زیبایی‌شناختی کاشته شد. این ویژگی خاص کریپتومریا یعنی رنگ برگ سبز تیره و مات که یک تضاد رنگی خاص با گل­های رنگ روشن مانند لیلیوم سفید یا رزهای صورتی ایجاد می­کند و ماندگاری بالای برگ­های سبز و بوی ملایم و ارامش­بخش آن برای مدت بسیار طولانی باعث شده است که امروزه در فضای سبز (سبک شرقی) بسیار مورد توجه قرار بگیرد. در استان گیلان و شهرستان رضوان­شهر یک قطعه جنگل­کاری کریپتومریا تقریبا 10 هکتاری در حاشیه جاده پره سر به تالش وجود دارد که با توجه ویژگی­های خاص گونه کریپتومریا تحت تخریب شدید قرار گرفته است؛ درختان این توده نسبتا قدیمی به طور مکرر و بی قاعده سرشاخه­زنی می شوند و شاخ و برگ ها برای گل آرایی و تزئین دسته گل، به بازار کلان شهرها قاچاق می شوند. این بهره برداری در حدی است که عملا تاج برای درختان باقی نمانده است. اگر گلازنی درختان بلوط زاگرس براساس سامانه­ های عرفی – محلی و بر اساس قوانین خاص منطقه هر چند سال یکبار انجام می­ گیرد، سرشاخه­ زنی درخت کریپتومریا هر ماه یکبار و در هر سال بیش از ده بار صورت می­ گیرد و هر بار که درخت از شاخه و برگ خالی می­ گردد، قابلیت فتوسنتر خود را از دست داده، به طور متوالی تحت تنش قرار می ­گیرد و بعد از مدت کوتاهی (تقریبا 3 سال) به راحتی دچار آفات و بیماری شده و حذف می­شود. بنابراین حفظ این جنگلکاری ارزشمند نیازمند توجه مسئولان منابع طبیعی در برخورد با قاچاقچیان و فرهنگ­سازی مردم محلی در استفاده از منابع طبیعی است.

سرشاخه زنی کریپتومریا برای قاچاق