|
فهرست
مقالات (
فصلنامه علمي پژوهشي تحقيقات جنگل و صنوبر ايران جلد 14 ، شماره 2 ، سال 1385
) |
| |
|
|
|
مطالعه مقدماتي رشد و توسعه مجاري مولد رزين در نهالهاي يکساله گياه پسته وحشي Pistacia atlantica subsp. mutica
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
کليد
واژهها:
پسته وحشي يا بنه، نهال يكساله، مجاري مولد صمغ و رزين، ژنوتيپ.
|
|
|
| |
|
|
|
| |
صمغ و رزين طبيعي يکي از نيازهاي نخستين صنايع مختلف از جمله صنايع غذايي، دارويي، آرايشي، رنگ و غيره است که از گونههاي مختلف گياهي مانند سوزنيبرگان، مرکبات، نارون، سنجد، زردآلو و پسته جنگلي يا بنه تهيه ميشود. يکي از مشکلات اصلي اين است که استخراج اين مواد را بايد از درختان ميانسال تا مسن تهيه کرد. يکي از روشهاي استخراج صمغ و رزين (در عصاره مجاري رزيني بنه، هم صمغ و هم رزين وجود دارد كه براي سهولت، فقط مجاري رزيني در متن آمده است). شکافتن پوست و در مواردي بخش کوچکي از چوب جوان تنه و يا شاخههاي جوان اين درختان است. راه ديگر توليد صمغ و رزين حاصل از نيش حشرات و يا صدمه پوستي برخي قارچها است که باعث ميشود تا گياه براي مقابله با اين عوارض از خود واکنش نشان دهد که حاصل اين واكنش تراوش صمغ است. البته در مورد دوم معمولاٌ زماني اتفاق ميافتد که گياه خيلي مسن و يا ضعيف شده باشد. به هر حال تراوش صمغ و رزين، بهويژه در مواردي که تکرار شود ضعف گياه را به دنبال دارد که ميتواند موجب نابودي گياه هم بشود. در اين تحقيق تلاش شد تا در صورت ممکن از نهالهاي جوان, عصاره مورد نياز استخراج گردد که لازمه آن، در مرحله نخست، شناسايي ساختار فيزيکي و روند رشد و تکامل مجاري صمغ و رزين در بنه است. در اين تحقيق روند پيدايش و بلوغ مجاري صمغ در نهالهاي بنه Pistacia atlantica subsp. mutica مطالعه شد. كيفيت مجاري مولد رزين كه در مجاورت سيستم آوندي و يا در بافت چوب نخستين قرار داشتند بررسي گرديد و معلوم شد كه مجاري مولد رزين در مرحله تشكيل و مرحله بلوغ و نيز ذخيره رزين در مراحل فوق چه وضعيتي دارند و آيا امكان تهيه رزين از نو نهالهاي بنه وجود دارد يا خير. همچنين وجود مجاري مولد رزين در همه اندامهاي نهال يکساله پسته بنه اين فرضيه را که بنه فقط در سنين بالا ميتواند رزين توليد کند، رد كرد. از طرفي وجود تعداد مشخص و در عين حال متنوع مجاري رزين در پوست تنه و برگ ژنوتيپهاي مختلف تفکيک و تشخيص ژنوتيپها را از اين طريق امکانپذير ساخت.
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|