اراضی ملی را به باغات دیم تبدیل نکنید

تحقیقات انجام‌شده در مورد تبدیل اراضی ملی (مرتع و جنگل) به اراضی کشاورزی و باغ نشان داده است که فرسایش خاک و تخریب اکوسیستم افزایش یافته و در درازمدت آسیب جدی به این اکوسیستم‌های طبیعی وارد شده است.

دکتر رحمانی رئیس بخش تحقیقات جنگل مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور با بیان این مطلب افزود: حذف پوشش گیاهی طبیعی و احداث باغات دیم در اراضی شیبدار تبعات محیط‌ زیستی فراوانی ازجمله بروز سیلاب‌های مخرب، نابودی گونه‌های گیاهی و جانوری باارزش، نادر و انحصاری را به‌همراه دارد. بنابراین، توسعه باغ در اراضی ملی و منابع طبیعی به‌هیچ‌وجه توصیه نشده و طبیعت به ما آموخته که بهترین پوشش در اراضی شیبدار پوشش طبیعی است و برای ذخیره آب و حفظ خاک باید در راستای تقویت پوشش گیاهی طبیعی در این اراضی اقدام شود.

وی همچنین در خصوص احداث باغات در اراضی زراعی دیم ضمن تأکید بر لزوم تفکیک مستثنیات اشخاص با اراضی ملی تخریبی و دارای سابقه تصرف عدوانی اظهار نمود: دلیل این که در این اراضی کشت دیم انجام می‌شود، کمبود آب و وابستگي به نزولات آسماني است. محصولات زراعی دیم اصولاً فصل رشد کوتاهی داشته و با مقدار کم باران (حدود ۳۰۰ میلی‌متر) که اغلب هم بارندگی فصول پاییز و اوایل بهار است، محصول خود را به ثمر می‌رسانند. کاشت درختان میوه که بيشترين نیاز آبي آن‌ها در فصل تابستان است، در این اراضی غالباً دچار اشکال است و با توجه به روند خشکسالی‌های اخیر در کشور غیرقابل توجیه بوده و صرفه اقتصادی ندارد. در موارد خاص ممکن است در مناطقی که بارندگی مناسبی داشته و توزیع فصلی بارندگی نیز مناسب باشد، با انتخاب گونه گیاهی مقاوم به خشکی با موفقیت نسبی روبرو شد که در این موارد باید موضوع ذخیره نزولات و شیوه‌های آن، انتخاب گونه مناسب و شیوه مناسب کاشت مورد توجه قرار گیرد.

جایگزینی گیاهان دارویی چندساله ازجمله گل محمدی به‌جای زراعت‌های دیم یک‌ساله به‌دلیل خاک‌ورزی کمتر با انتخاب گونه مناسب و رعایت اصول حفظ و ذخیره رطوبت، در مستثنیات می‌تواند در دستور کار قرار گیرد. در این ارتباط، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور پژوهش‌ها و مطالعات متعددی را طی سالیان گذشته انجام داده و هم‌اکنون نیز در حال اجرا دارد که نتایج آن‌ها می‌تواند به بسیاری از پرسش‌های مطرح در این زمینه پاسخ دهد.

در مورد سامانه‌های استحصال و جمع‌آوری آب باران نیز در مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور و پژوهشکده آبخیزداری تجارب بسیار خوبی وجود دارند که می‌توانند مبنای کار قرار گیرند.

نکته بسیار مهم و قابل‌توجه در مقوله توسعه باغ در اراضی شیبدار این است که در صورت هرگونه افزایش درآمد ناشی از جایگزینی کشت زراعی دیم کم‌بازده با درختان مثمر، به‌هیچوجه اراضی ملی مجاور با هدف افزایش درآمد نباید مورد تجاوز قرار گیرد، به‌عبارت دیگر، اجرای این طرح نباید تحت هیچ شرایطی مالکان مستثنیات را ترغیب به تخریب اراضی ملی و تجاوز به آن‌ها نماید. در این زمینه لازم است حدود و ثغور دقیق مستثنیات پیش از اجرای طرح توسط دستگاه‌های متولی به‌دقت مشخص شود تا در صورت بروز هرگونه تخلف و تجاوز به عرصه‌های ملی، برخورد قانونی لازم انجام گیرد. تعیین سازوکار این مهم و نحوه نظارت بر آن از مسائل بسیار مهمی هستند که پیش از اجرای طرح باید مدنظر قرار گیرند.

گسترش خسارت آتش‌سوزی جنگل‌های آمل به ۲۰ هکتار

جنگل های آمل در حالی پس از گذشت ۴۸ ساعت همچنان در آتش می‌سوزد که اعزام یک فروند بالگرد و نقص فنی آن برای انجام عملیات، توفیقی در پی نداشته است.

جنگل منطقه ‘ رزگه ‘ بخش امامزاده عبدالله آمل از بامداد یکشنبه در آتش سهل‌انگاری افرادی قرار گرفت که پس از روشن کردن آتش برای گرم شدن یا پختن غذا ، آن را خاموش نکرده بودند.
یک فروند بالگرد از روز یکشنبه قرار بود برای خاموش کردن آتش به منطقه اعزام شود، ولی به خاطر شرایط آب و هوایی و مه غلیظی که در منطقه وجود داشت، این کار به روز دوشنبه موکول شد.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری آمل دوشنبه شب به خبرنگار ایرنا گفت که با وجود به پرواز درآمدن یک فروند بالگرد برای تسریع در خاموش کردن آتش‌سوزی در ارتفاعات جنگلی رزکه، به‌دلیل خرابی چادر ذخیره آب و نیز وجود دودهای گسترده در مسیر آتش‌سوزی، امکان انجام عملیات فراهم نشد.
نعمت‌الله کوهستانی افزود :‌ البته تا عصر دوشنبه با تلاش نیروهای یگان حفاظت و بسیج مردمی‌، محدوده آتش‌سوزی مهار شد‌، اما هنوز به‌طور کامل خاموش نشده است.
وی گفت: در حالی طی دو روز گذشته دست‌کم ۲۰ هکتار از گونه‌های باارزش جنگلی از جمله سرخدار و آزاد در آتش سوخت که به‌دلیل صعب‌العبور بودن منطقه و امکان‌پذیر نبودن اعزام ماشین‌آلات آتش‌نشانی‌، کارها به‌کندی پیش می‌رود.
او افزود: از صبح سه‌شنبه نیز دو گروه کمکی دیگر برای کنترل و مهار نهایی آتش‌سوزی به منطقه اعزام خواهند شد.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری آمل ابراز امیدواری کرد که با توجه به پیش‌بینی هواشناسی درباره احتمال بارش خفیف باران از اواخر امشب و فردا در شهرستان آمل‌، نزولات جوی بتواند به خاموش کردن کامل آتش کمک کند .
دو روز پیش نیز دست‌کم یک هتکار جنگل منطقه ‘ کلرد ‘ آمل در آتش سوخت.
در حوزه استحفاظی شهرستان آمل حدود ۸۰ هزار هکتار جنگل و ۱۲۰ هزار هکتار مرتع وجود دارد.

 

منبع: ایرنا

درختکاری و هشدار درباره منابع آبی در سراسر ایران

فعالان محیط زیست سراسر کشور در قرار سبز هفته نخست زمستان به فعالیت‌های متنوعی برای حفظ محیط زیست پرداختند.

به گزارش خبرنگار مهر فعالان محیط زیست سراسر کشور نخستین هفته از دی ماه را با فعالیت‌های مختلفی برای حفظ محیط زیست آغاز کردند. 

در شهر شیراز استان فارس نمایندگان تشکلهای محیط زیستی استان فارس به همراه تعدادی از فعالین محیط زیست در مجاورت پالایشگاه شیراز با پلاکاردهایی مراتب نگرانی خود را از تصویب احتمالی طرح توسعه پالایشگاه مطرح کرده و خواستار پیگیری بیشتر این موضوع توسط مسئولین استان شدند. پایین رفتن منابع آبی بمو در نتیجه افزایش سه برابری آب مصرفی پالایشگاه و آثار منفی آن بر شور شدن آب شرب چاه‌ها و قنات زرقان، عدم توجه به ارزیابی زیست‌محیطی و عدم پیش‌بینی توسعه فضای سبز منطقه برای جبران توسعه سه‌برابری پالایشگاه از موارد عمده‌ای بود که در این تجمع مدنظر معترضین قرار داشت.

 

در شهر اراک استان مرکزی انجمن‌های محافظان طبیعت اراک، سبزاندیشان اراک، سبزگستر مرکزی، اوقات فراغت و ادفا در عملیات اطفاءحریق تالاب میقان اراک حضور داشتند. در این آتش‌سوزی که بنا بر شواهد غیرطبیعی بود و از ساعت ۱۲ بامداد تا ۱۷ عصر روز جمعه به طول انجامید، حدود ۵۰ هکتار از نی‌زارهای این تالاب طعمه حریق شد.

 

در شهر گیلانغرب استان کرمانشاه برنامه جنگلانه شهرستان گیلانغرب در محل آتش‌سوزی سرکش و به مناسبت چهلمین روز درگذشت جانباختگان زلزله استان کرمانشاه توسط انجمن سبز زاگرس و حضور اداره منابع طبیعی گیلانغرب، باشگاه کوهنوردی مهرنگار گیلانغرب، نماینده دبیرخانه انجمنهای زیست‌محیطی استان و فعالان محیط‌زیست در روز جمعه اول دی‌ماه برگزار شد.

 

در شهر شیراز استان فارس چهارمین سال اجرای طرح ملی جنگلانه روز جمعه ۱ دی‌ماه با هماهنگی خانه فرهنگ بوم‌گردان پارس و حضور بیش از ۳۳۰ نفر از دوستداران طبیعت در منطقه‌ی قرق شده‌ی حسین‌آباد برگزار شد. در این برنامه که بیش از ۳۵ کیلوگرم بذر در ۱۳ هکتار بذرکاری شد، انجمن‌ های ایلفا، گروه رفتگران طبیعت فارس، گروه کوه‌نوردی کهن دیارا، کانون خانه سبز دانشگاه علوم‌پزشکی، کانون خانه سبز دانشگاه شیراز، دانشگاه فرهنگیان، گروه پارس آفرود، هیئت کوهنوردی و صعودهای ورزشی استان فارس، گروه کوه‌نوردی زاگرس صدرا، انجمن حیات‌وحش پارس، مدرسه طبیعت بوم‌بان و هیئت ورزش‌های همگانی استان فارس حضور داشتند.

 

در شهر باشت گچساران استان کهگیلویه و بویر احمد طرح ملی جنگلانه با هدف کاشت نهال و بذر درخت بلوط در شهرستان‌های باشت و گچساران با حضور ۸۵ دانش‌آموز از مدرسه سما در جنگل‌های وزگ که تابستان امسال بخشی از آن دچار آتش‌سوزی شده بود برگزار شد. در این طرح ملی که به کوشش و میزبانی تشکل مردم‌نهاد نهضت سبز زاگرس و دبیرخانه جنگلانه استان برگزار شد معاون سیاسی فرماندار و مسئول مشارکت‌های مردمی، معاون فنی منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد، مدیریت و کارکنان اداره منابع طبیعی شهرستان بویراحمد، معاونین اداره کل حفاظت محیط زیست کهگیلویه بویراحمد، رئیس دانشگاه سماء یاسوج، بخشداری، چند گروه کوهنوردی و شخصیت‌های مستقل همیار طبیعت حضور داشتند.

 

در شهر خرم‌آباد استان لرستان جلسه هم‌اندیشی جنگلانه به همت دبیرخانه جنگلانه لرستان در خرم‌آباد برگزار شد. در این نشست نمایندگان انجمن‌های فعال خرم‌آباد و همچنین نمایندگانی از شهرهای درود، نوآآباد، کوهدشت و بروجرد حضور داشتند و به بحث پیرامون چگونگی برگزاری هرچه بهتر جنگلانه و مشارکت حداکثری مردم پرداخته شد.

 

در شهر آبدانان استان ایلام بذرکاری در نهالستان اداره منابع طبیعی با همت بانوان طبیعت‌دوست آبدانان ایلام انجام‌ شد.

 

در شهر دورود استان لرستان برنامه کاشت بذر بلوط در عرصه‌های جنگلی شهر دورود توسط اعضای انجمن بلوط‌بان و انجمن سبزاندیشان اشترانکوه و هیئت کوهنوردی شهرستان دورود انجام شد.

 

در استان ایلام پاکسازی ۵۰ درصد از اراضی جنگلی آلوده به آفت نیمه‌انگلی لورانتوس در انتهای شرقی کوه قلاجه، مرز بین استان ایلام و کرمانشاه توسط اعضای انجمن ناجی بلوط زاگرس انجام گرفت.

 

در شهر لاهیجان استان گیلان نشست تخصصی بررسی طرح تنفس جنگل‌های هیرکانی توسط انجمن رفتگران طبیعت و جلسه هم‌اندیشی استحصال آب باران با حضور اساتید متخصص رئیس انجمن سیستم سطوح آبگیر باران ایران و جناب آقای دکتر قدرتیاستان گیلان در دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان برگزار شد.

 

در شهر شیراز استان فارس تشکل پاکسازان طبیعت فارس با مشارکت سبزاندیشان کلات سرخ زاگرس و حضور بیش از ۲۵۰ نفر از دلسوزان راستین طبیعت ۷ هکتار زمین سوزانده شده در بام سبز قلات را، با ۲۰ کیلو بذر بادام کوهی احیا کردند. در این برنامه تشکل پاکسازان طبیعت سیوند، کانون وکلای منطقه فارس، باشگاه فرهنگی ورزشی شیراز جوان، گروه کوهنوردی پارس، گروه کوهنوردی گلستان، شورای اسلامی قلات و شورای اسلامی کودیان نیز حضور داشتند. در خاتمه نیز حلقه انسانی برای ایجاد اتحاد و نه به زمین‌خواری در محدوده ارتفاعات قلات و کودیان ایجاد و فعالان محیط زیست با دست‌نوشته هایی پیام خود را به سمع و نظر مسئولان استان رساندند.

 

در شهر مشهد استان خراسان رضوی انجمن همیاران محیط زیست و حیوانات در حاشیه ابتدایی جاده طرقبه به‌عنوان صد و شصت و یکمین فعالیت خود اقدام به پاکسازی محیط کردند.

 

در شهر آستارا استان گیلان به همت گروه زیستمان، ۸۰ نفر از مردم آستارا برای پنجمین هفته متوالی اقدام به پاکسازی رودخانه مرداب با هدف تبدیل این رودخانه به اولین رودخانه بدون زباله ایران کردند. اجرای زنده موسیقی توسط کودکان در حاشیه این برنامه نیز رنگ و بوی خاصی به این مراسم داده بود. تعداد شرکت‌کنندگان این برنامه در هفته اول ۱۰ نفر بود.

 

 

منبع: خبرگزاری مهر

انتشار شماره زمستان ۹۶ فصلنامه تحقیقات جنگل و صنوبر ایران

مقاله شماره ۴-تحقیقات جنگل و صنوبر ایران

شماره ۴ از دوره ۲۵ (زمستان ۹۶) فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات جنگل و صنوبر ایران منتشر شد. مقالات منتشر شده در این شماره عبارتند از:

  • اثر نوع قرارداد کار بر اجرای عملیات قطع درختان و مقدار افت چوب
  • ارزیابی بلندمدت التیام زخم در درختان صدمه‌دیده در اثر عملیات چوب‌کشی (مطالعه موردی: جنگل خیرود)
  • ارزیابی اثر آشفتگی و ویژگی‌های مکانی بر تجدیدحیات با استفاده از معادلات ساختاری (مطالعه موردی: جنگل خیرود)
  • تحلیل الگوی مکانی درختان کیکم (Acer munspessulanum) روی دامنه‌‌های شیب‌دار زاگرس (مطالعه موردی: شهرستان فیروزآباد، استان فارس)
  • تأثیر روشنه‌های تاجی جنگل بر فعالیت آنزیمی، مواد آلی محلول و اسیدهای آلی خاک
  • تعیین ضریب شکل راش (Fagus orientalis Lipsky) در جنگل‌های استان گلستان
  • رابطه بین گروه‌گونه‌های اکولوژیک با شاخص‌های غیرپارامتریک تنوع زیستی و عامل‌های محیطی در ارسباران (مطالعه موردی: حوضه‌ آبخیز ایلگنه‌چای و کلیبرچای)
  • تأثیر شیوه‌های مختلف ذخیره رطوبت در جنگل‌کاری با نهال‌های ارس (Juniperus excelsa)
  • بررسی سازگاری و عملکرد گونه‌ و پرونانس‌های اکالیپتوس در استان مرکزی (ساوه)
  • برآورد زی‌توده کاج تدا (Pinus taeda) با استفاده از رابطه‌های آلومتریک (مطالعه موردی: جنگل‌کاری‌های چوبر، شفت- گیلان)
  • بررسی کمی و کیفی خشک‌دارها در توده‌های طبیعی جنگل‌های هیرکانی (مطالعه موردی: سری گرازبن جنگل خیرود، نوشهر)
  • اثر زمان لایه‌گذاری بذرهای ون (Fraxinus excelsior) بر ویژگی‌های رویشی و شیمیایی نونهال‌ها
  • فرایند مایه‌زنی نهال‌های بلوط ایرانی (Quercus brantii) با قارچ اکتومایکوریزا در شرایط کشت هیدروپونیک
  • اثر آزادسازی تجاری صنعت چوب بر کیفیت محیط زیست ایران در ارتباط با شرکای تجاری چوبی (مطالعه موردی: انتشار گاز دی‌اکسید کربن)
  • تأثیر تغییرات فصلی و تاج‌پوشش درختان بر تراکم و زی‌وزن کرم خاکی در جنگل دانه‌زاد بلوط ایرانی (Quercus brantii)
  • بررسی تغییرات پوشش گیاهی در ارتباط با برخی متغیرهای محیطی با استفاده از گونه‌های محافظه‌‌کار

برای مطالعه چکیده و دریافت فایل مقالات می‌توانید به این لینک مراجعه نمائید.

سالانه ۱۵ هزار هکتار از جنگل‌های ایران می سوزد

فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری گفت: سالانه به‌طور میانگین حدود ۱۵ هزار هکتار از جنگل‌های ایران دچار آتش‌سوزی می‌شود که خسارت‌های جبران‌ناپذیری به منابع طبیعی وارد می‌کند.

سرهنگ قاسم سبزعلی روز سه‌شنبه در آیین تکریم و معارفه فرماندهان پیشین و جدید یگان حفاظت منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد در یاسوج اظهار داشت: سال جاری یک هزار میلیارد ریال برای تجهیز یگان‌های حفاظت منابع طبیعی کشور اختصاص داده شد که جذب آن می‌تواند سبب هم‌افزایی هر چه بیشتر در عرصه منابع طبیعی شود.
وی عنوان کرد: اختصاص این میزان اعتبار پس از هماهنگی با وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و انعقاد تفاهم‌نامه‌ بین وزارت جهاد کشاورزی، وزارت دفاع و سازمان جنگل‌های کشور بوده است.
سبزعلی افزود: این میزان اعتبار در بحث ارتباط رادیویی، تأمین خودرو، تجهیزات انفرادی و امکانات اطفای حریق در نظر گرفته شده است.
فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری بدون اشاره به آمار، بیان کرد: میزان وقوع آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع کشور از ابتدای سال جاری تاکنون نسبت به مدت مشابه پارسال حدود ۵۰ درصد کاهش داشته است.
سبزعلی عنوان کرد: تحقق این امر مهم نتیجه اقدام‌های انجام شده در حوزه پیشگیری و پیش‌‌بینی در کشور بوده است.

 

منبع: ایرنا

انتخاب مجله تحقیقات جنگل و صنوبر ایران به عنوان مجله برتر

نشریه “تحقیقات جنگل و صنوبر ایران” از مجموعه انتشارات علمی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور به سردبیری آقای دکتر خسرو ثاقب‌طالبی، با امتیاز ۹۵,۲ به عنوان مجله برتر انتخاب و اعلام شد.

 

به نقل از روابط عمومی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی همزمان با برگزاری مراسم هفته کتاب در سراسر کشور، بیست و پنجمین دوره هفته کتاب در سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی روز سه شنبه ۲۳ آبان ماه جاری، با شعار  توسعه کشاورزی نوین با ترویج کتاب خوانی  در سالن فجر ستاد سازمان برگزار شد. در این مراسم که با حضور دکتر اسکندر زند معاون وزیر و رئیس سازمان، دکتر رسول زارع معاون پژوهش و فناوری، دکتر زارع فیض آبادی معاون برنامه ریزی و توسعه منابع انسانی، دکتر خاوازی معاون ترویج کشاورزی، حجت الاسلام سعیدیان مسوول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان، دکتر فرازمند رئیس مرکز فناوری اطلاعات و اطلاع رسانی و تعدادی از رؤسای موسسه های تحقیقاتی و اصحاب رسانه برگزار شد، طی مراسمی نمادین از “سامانه مدیریت انتشارات علمی کشاورزی” رونمایی گردید.

سپس طی مراسمی با حضور دکتر زند رئیس سازمان و معاونان و مسوول حوزه نماینده ولی فقیه در سازمان از منتخبان برتر ستاد سازمان و موسسه ها و مراکز استانی برای انتشار کتاب های برتر، مجله های برتر، کتابداران برتر، کتابخانه های برتر، نشریات ترویجی / فنی برتر، تجلیل گردید و به رسم یادبود لوح تقدیر به آنها اهداء شد.

مصاحبه رادیویی رئیس بخش تحقیقات جنگل در خصوص برنامه استراحت جنگل

در پی اجرای برنامه استراحت جنگل‌های هیرکانی، روز دوشنبه مورخ ۹۶/۸/۲۹ مصاحبه رادیویی با حضور دکتر احمد رحمانی رئیس بخش تحقیقات جنگل مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور و مهندس ناصر مقدسی قائم‌مقام رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور برگزار و مباحث پیرامون برنامه مزبور و الزامات و چالش‌های پیش روی آن مورد بحث و بررسی قرار گرفت. مشروح این مصاحبه طی روز‌های آتی در برنامه صدای اندیشه‌ها از رادیو گفتگو پخش خواهد شد.